วันนี้ไปขุดสมุด Lecture note สมัยตอนเรียน ป.ตรี
ก็ได้เจอสมุด Lecture ของ “วิชาการบริหารห้องสมุด”
ในวันนี้ที่ผมจะนำมาเขียนนี้ผมขอยกมาตอนนึงของที่เรา Lecture นะครับ

เกี่ยวกับ “บทบาทและสมรรถภาพของผู้บริหารห้องสมุด” ซึ่งมีเนื้อหาโดยสรุปดังนี้
- Direction Setter
ผู้บริหารห้องสมุด คือ ผู้กำหนดทิศทางในการบริหารงานห้องสมุด พร้อมใช้เทคนิค และเครื่องมือทางการบริหารนำมาปรับให้เข้ากับห้องสมุด เช่น TQM, BSC, KPI…
- Leader catalyst
ผู้บริหารห้องสมุด ต้องมีความสามารถในการกระตุ้นการทำงานของผู้ใต้บังคับบัญชา และมีภาวะความเป็นผู้นำที่ดี
- Planner
ผู้บริหารห้องสมุด ต้องรู้จักวางแผนงาน นโยบาย แผนปฏิบัติงาน แผนกลยุทธ์ การจัดลำดับความสำคัญของงาน และการแบ่งงานที่ดี
- Decision Maker
ผู้บริหารห้องสมุดเป็นผู้ที่มีบทบาทในการตัดสินใจ และเลือกวิธีในการปฏิบัติงาน ดังนั้นความเฉียบขาดจึงเป็นสิทธิที่พึงมีในตัวผู้บริหารด้วย
- Organizer
ผู้บริหารห้องสมุดต้องรู้จักองค์กรแบบภาพกว้างๆ และมีความสามารถในการจัดการองค์กร เลือกคนให้เข้ากับงาน (put the right man on the right job)
- Change Management
ผู้บริหารห้องสมุดต้องรู้จักบริหารการเปลี่ยนแปลง งานบางงานอาจจะผิดแผนไปจากเดิมแต่ผู้บริหารก็ต้องคบคุมให้ได้ด้วย และผู้บริหารห้องสมุดต้องมีการปรับและประยุกต์งานของตนให้เข้ากับสังคม หรือองค์กรอื่นๆ ให้ได้ด้วยเช่นกัน
- Coorinator
ผู้บริหารห้องสมุดนอกจากจะเป็นผู้ที่อยู่ในระดับสูงขององค์กรแล้ว แต่สิ่งที่จะเป็นแรงใจให้ผู้ใต้บังคับบัญชา ก็คือการที่ผู้บริหารห้องสมุดมีส่วนร่วมในงานที่ผู้ใต้บังคับบัญชาดูแล เช่น การจัดกิจกรรมในห้องสมุดผู้บริหารห้องสมุดก็ควรเข้าร่วม (อาจจะไม่ถึงกับต้องทำกิจกรรม แต่ให้การสนับสนุน ให้คำแนะนำก็ได้เช่นกัน)
- Communicator
ผู้บริหารห้องสมุดต้องมีทักษะในการสื่อสารที่ดี การสื่อสาร หรือการชี้แจงงานให้ชัดเจน ไม่สร้างความคุมเคลือให้ผู้ใต้บังคับบัญชาสงสัย
- Conflict Manager
ผู้บริหารห้องสมุด ต้องเป็นผู้แก้ไขปัญหาข้อขัดแย้งต่างๆ ที่เกิดในห้องสมุดได้ ไม่ว่าจะเป็นความขัดแย้งระหว่าง คนกับคน หรือ คนกับงาน การที่ผู้บริหารห้องสมุดสามารถไกล่เกลี่ยปัญหาต่างๆ เหล่านี้ได้ จะต้องวางใจเป็นกลางไม่เข้าข้างฝ่ายใดฝ่ายหนึ่ง ตัดสินด้วยเหตุผล และยุติธรรม
- Problem Manager
ผู้บริหารห้องสมุดต้องรู้จักการแก้ไขปัญหาล่วงหน้า รู้จัแบ่งความสำคัญของปัญหาว่าสิ่งใดเป็นปัญหาเล็ก สิ่งใดเป็นปัญหาใหญ่ และแก้ไขปัญหาตามลำดับความสำคัญได้อย่างดี
- System Manager
ผู้บริหารห้องสมุดจะต้องรู้จักการวิเคราะห์ระบบ วิเคราะห์ปัญหา และควบคุมระบบงานต่างๆ อย่างมีระเบียบและมีขั้นตอน
- Instructional Manager
ผู้บริหารห้องสมุดต้องมีความสามารถทั้งในงานการปฏิบัติงานห้องสมุด และมีความสามารถทางด้านการเรียนการสอนด้วย การสอนที่ว่านี้ไม่ใช่แต่นักเรียน นักศึกษา อย่างเดียวนะครับ แต่หมายรวมถึงผู้ใต้บังคับบัญชาด้วย
- Personal & Resource Manager
ผู้บริหารห้องสมุดนอกจากจะต้องควบคุมองค์กรได้แล้ว การควบคุมผูใต้บังคับบัญชา และทรัพยากรต่างๆ ในห้องสมุดก็ถือว่ามีความสำคัญด้วยเช่นกัน และต้องรู้จักการจัดสรรทรัพยากรทั้งคนและสิ่งของให้เข้ากับลักษณะงานด้วย
- Appraiser
ผู้บริหารห้องสมุดต้องรู้จักการประเมินผลงานการดำเนินงานต่างๆ ในห้องสมุด โดยอาศัยเทคนิค หรือใช้เครื่องมือต่างๆ ในการประเมินก็ได้
จบสักที…. เป็นไงกันบ้างครับ กับ “บทบาทและสมรรถภาพของผู้บริหารห้องสมุด”
จริงๆ บางข้อผมว่ามันก็ซ้ำไปซ้ำมานั่นแหละครับ แต่โดยรวมที่เขียนนี้ก็เพื่อชี้แจงให้เพื่อนๆ เห็นว่า
ผู้บริหารห้องสมุดก็ไม่ได้สบายมากมายหรอกนะครับ
แต่เพราะหน้าที่ และบทบาทของเขามีแต่เพียงการจัดการงานต่างๆ ในห้องสมุด
ดังนั้นเราจึงมองไม่เห็นผลงานของเขาก็เป็นไปได้
แต่ทั้งนี้แล้วก็ขึ้นกับสถาบันของคุณเองนะครับว่า ผู้บริหารมีลักษณะและคุณสมบัติตามนี้หรือปล่าว
อันนี้เพื่อนๆ ก็ต้องไปสังเกตกันเองแล้วกัน…
ปล. สุดท้ายนี้ต้องขอขอบพระคุณอาจารย์ที่เคยสอนผมทั้ง ป.ตรี และ ป.โท ครับ
อ๋อลืมบอกไปนิดนึงว่าเนื้อหาที่อยู่ใน lecture ของผมมีแต่หัวข้อนะครับ นอกนั้นเกิดจากการเรียบเรียงความรู้ใหม่ครับ

HI-SO Librarian พูดว่า,
กรกฎาคม 30, 2008 ที่ 1:32 am
ผู้บริหารห้องสมุด เป็น เทพ
Jimmy พูดว่า,
กรกฎาคม 30, 2008 ที่ 1:41 am
ผู้บริหารห้องสมุดทำได้ทุกข้อที่กล่าวมาก็ดีหรอก ให้อำนาจเรา แต่เราตัดสินใจอะไรไม่ได้
“น้องต้องการอะไรให้บอกเลยนะ” พอเสนอไปยังไม่มีงบรอก่อนนะ
5555+ แล้วอย่างนี้จะได้พัฒนางานห้องสมุดกันเมื่อไร พอไม่มีผลงานก็โดนเพ็งเล็งอีก
มีอะไรที่ทำได้โดยไม่ใช้งบประมาณบ้างมั้ยนะ
ต้องคิดให้มาก ๆ หน่อยแล้วเรา
จอยส์ พูดว่า,
กรกฎาคม 30, 2008 ที่ 6:01 am
ขอบคุณค่ะ จะได้เอาไปปรับใช้นะคะ
J Aoy พูดว่า,
สิงหาคม 4, 2008 ที่ 8:06 am
ก้อใช้อยู่ทุกวันอะนะ..แต่ไม่ครบทุกข้อค่ะ